Diorama bij St. Paul in de jaren '50.

Ik kan mij van dit diorama eigenlijk alleen nog maar de twee leeuwen herinneren. Wanneer wij tijdens de Boetegeweste bij Klein Vink kwamen, stond dat tweetal bij de trap naar boven. 
 

Mooi Limburg, 18 maart 1939.

 

Café Restaurant, Tramhalte W. Peuten.

 

Zollamt Lingsfort rond 1920.

 

Natur unter Dach un Fach, bei dem Städtchen Arcen.

Een Duits kaartje. Op de achtergrond is een molen zichtbaar, waarschijnlijk die van Walbeck.

 

De raaierboët.

Op een aantal van mijn oudste kaarten staat een raderboot afgebeeld. Onderstaande kaart heeft gelopen in 1904, maar de afbeeldingen zijn van rond 1898.

Ook op andere kaarten , zien we deze raderboot terug. Onderstaande ansicht heeft een poststempel uit 1899.

Lange tijd heb ik gedacht dat een creatieve uitgever deze boten had 'toegevoegd' om de kaarten wat interessanter te maken. Dit soort 'mise en scène' was in die tijd niet ongewoon in de ansichtkaartenwereld.

Het artikel 'De Raaierboët' uit 'Een bloemlezing uit de geschiedenis der dorpen Arcen, Lomm en Velden' bracht mij echter aan het twijfelen. Nog voor het Maasbuurspoor voer er op zaterdagen een raderboot over de Maas naar Venlo om de mensen uit de dorpen de kans te geven hun waren aan te bieden op de Venlose weekmarkt. Het kan dus zomaar zo zijn dat op onderstaande kaart van de Venlose markt uit 1900 een aantal Arcenaren groenten staat de verkopen!

Op onderstaande kaart ligt een raderboot voor anker in de Venlose haven in 1901. Hij lijkt zelfs op het schip dat op de Arcense kaarten staat, dus wie weet....

Waarom Nescio hier geen koffie meer zou drinken...

Op een dinsdagmiddag, 11 mei 1948, reist de schrijver Nescio met de bus naar Arcen. We kennen de man van novellen als 'De Titaantjes' en 'De Uitvreter'.

Wat minder bekend is het Natuurdagboek van de schrijver. In telegramstijl beschrijft hij er zijn reisjes door Nederland en zijn wandelingen door zijn woonplaats Amsterdam. Over deze dinsdagmiddag schrijft hij:

‘meest mooie weg, in het Zuiden bezet met bloeiende kastanjes, zeer romantisch met stukken Maas hier en daar. Wolken pakten zich samen, onweer in de verte, onze bus had ook regen’. Rond half vier meldt hij zich in Arcen bij het Maashotel, waar hij een hoekkamer krijgt. ‘Naar het kasteeltje gewandeld en naar den watermolen, later het stadje in. Koffietafel om 6 uur. Daarna tot 9 uur over de Maas zitten kijken. Heerlijk weer na het onweer. Wolken.’ 

Als een schrijver van het formaat van Nescio de weg door je dorp als 'meest mooie weg in het Zuiden' bestempeld, dan is dat iets om trots op te zijn...

Ik vraag me wel af of Nescio zich nu nog de moeite zou nemen om naar Arcen af te reizen. Zijn geliefde Maashotel, de plek waar hij keer op keer logeerde, is niet meer.

De weg met zijn prachtige kastanjebomen is bijna volledig kaalgeslagen en het ziet er naar uit dat dit voorlopig nog wel zo blijft. Plannen over herbeplanting zijn er genoeg, feit is echter wel dat de Arcenaren al jaren tegen kale stompen en lege plekken aankijken. 

VenloVerwelkomt en VenloVerrast, staat er trots op de website van onze gemeente. Misschien dat het in VenloVerloedert en VenloVerwaarloost zou moeten veranderen.

 

Voor café Mulkens tijdens de kermis in de jaren '20.

 

De groeten uit Lingsfort.

 

Lange tijd was dit alles wat ik in mijn bezit had van deze kaart; een zwart-wit kopietje van slechte kwaliteit van een ansicht met de titel 'De groeten uit Lingsfort. Gelukkig is dat nu anders...

Het heeft lang geduurd, maar het was het wachten meer dan waard. Bovenstaande kaart prijkt nu in mijn verzameling, gelopen in 1902 en buitengewoon gaaf.

Wat een mooie aanwinst!

Rechtsboven is het grensstation te zien, linksboven het Café van Basten en linksonder Café J. Draeken, het huidige Davids aan de grens.

Het missiekruis van Sint Paul.

 In 1933 was het, volgens het Christelijke geloof, 1900 jaar geleden dat Jezus stierf. Om dit feit te herdenken werd 1933 tot 'buitengewoon heilig jaar' uitgeroepen door Paus Pius XI.

In Rome werden de 4 Heilige deuren van de grote basilica geopend en in Arcen werden door de Missionarissen van Mariann Hill twee kruisen opgericht, een op de heuvel op de hoek van de Roobeekweg en Klein Vink en een veldkruis op het park zelf.

Over dit missiekruis lezen we in de "Nieuwe Venlosche Courant" van zaterdag, 7 oktober 1933, het volgende verhaal: 

,,Te Klein-Vink bij Arcen, aan de Rijksweg VenloNijmegen, heeft de plechtige inzegening plaats gehad van een nieuw veld- of wegkruis. In processie trokken de eerw. Paters, Fraters en Broeders van het Missiehuis St. Paul, de Z.E. Rector en Broeders van het klooster Mater Dolorosa met de scholieren van het Juvenaat St. Jozef naar het kruis. In hun midden Mgr. Emanuel Haenesch,Vicarius van Umtata Zuid-Afrika, die de inzegening verrichten zou. Bij het met bloemen versierde kruis gekomen, werden eenige liederen gezongen door de eerw. fraters seminaristen. Monseigneur had inmiddels op den verhoogden sokkel van den kruissteen plaats genomen en sprak allereerst over de betekenis van het kruis. Hij prees het Limburgsche volk om zijn diepe godsdienstzin, uit wier midden een vereeniging gevormd is, met het doel veldkruizen te planten. Hij dankte de initiatiefnemers en medewerkers voor dit grootsche werk. De plek waar dit statige kruis zich verheft, is met Goddelijke Voorzienigheid gekozen, nabij het groote Missiehuis, waar toch jonge krachten worden opgeleid om straks in het groote uitgestrekte vicariaat van Mgr. nieuwe veld- en missiekruizen te planten.”

De Markt in 1916.

 

Bij de Klosterpoel.

Tegenwoordig valt het tijdens een warme zomer geregeld droog, het watertje aan de Rijksweg tussen Arcen en Lomm, dromerig en onopvallend voor het voorbij razende verkeer. Tegen het einde van de middeleeuwen was dit poeltje eigendom van de monniken uit het klooster St. Barbara's Weerd dat tussen de huidige Rijksweg en de Maas lag. Als je vanuit Arcen komt, zijn de resten van het klooster alleen nog zichtbaar als een heuveltje in het bos aan de rechterkant van het fietspad; een stille getuige van een bloederige historie.

In de 80 jarige oorlog werd het klooster bezet door de Spanjaarden. Om de aanvoer vanuit Venlo naar Grave lastig te maken, bedachten de Spanjaarden het plan om het klooster te bezetten. Op 20 januari 1586 stuurde de Graaf van Mansfelt zijn hoofdman Corvera, met honderd soldaten naar het klooster. 

Toen Maarten Schenck van Nydeggen, gouverneur van het Staatse Venlo, dit hoorde, ging hij onmiddellijk met 600 man voetvolk en 300 ruiters er op af. Het klooster werd omsingeld en Schenck sommeerde Corvera zich over te geven. 

De Spaanse hoofdman wilde echter niets van overgave weten en Schenck liet zijn soldaten tot drie keer toe het klooster bestormen. De Spanjaarden vochten voor hun leven en keer op keer wisten ze de Staatsen te verdrijven en het klooster te behouden. 

Tandenknarsend besloot Schenck het klooster aan vier hoeken in brand te steken. De in het nauw gedreven Spaanse soldaten stormden, aangevoerd door Corvera, wanhopig uit de in brand staande gebouwen. Buiten de kloostermuren stelden ze zich weer enigszins in slagorde op, tot grote schrik van de ruiterij van Schenck. Een woest gevecht volgde, waarbij de grote overmacht van de Staatsen de Spanjaarden uiteindelijk teveel werd.

De verliezen waren groot. Schenck verloor 250 man en van de 100 mannen van Corvera bleven er slechts zeven in leven. Hoofdman Corvera zelf, die door drie kogels getroffen en met een spies doorboord was en nog zes andere Spaanse soldaten, eveneens zwaar gewond. Zij werden door de Staatsen in triomf naar Venlo overgebracht als teken van overwinning. 

Voor even was de verbinding tussen Venlo en Grave weer vrij voor de Staatsen.

Bar, kegelbaan OUDE HOEVE, Arcen. Telefoon 288

 Aan dit karakteristieke pand aan de markt is in de loop der jaren gelukkig niet al te veel veranderd. Dat kan van de twee buurpanden niet gezegd worden!

Historie in/aan de Rodeweg.

Dagelijks galoppeer ik in hoog tempo met de hond over de Rodeweg. Dat klinkt sportiever dan dat het in werkelijkheid is, de hond doet verreweg het meeste werk.

Vroeger wandelden wij hier bijna iedere zondag. Eerst 's ochtends naar de mis, daarna naar opa en oma op de Graaf en dan met de honden op pad. Op de Rodeweg vertelde opa dan steevast dat we over de oude kerk liepen. Als klein manneke snapte ik daar dan helemaal niks van.

Blijkbaar heeft men na de oorlog, tijdens de wederopbouw, puin van kapotgeschoten woningen gebruikt om Arcense paden te verstevigen. 
Als je in een rustig tempo over de Rodeweg gaat, dan is dat ook duidelijk te zien. Stukken baksteen, Belgisch hardsteen en scherven van tegels vormen op veel plaatsen het wegdek. 

Feldpost aus dem Westen, 16 december 1944.

Voor Fallschirmjäger Lothar Hardt is 16 december 1944 een veelbewogen dag. De groep Duitse soldaten waar hij bij hoort is gelegerd in een klein brouwerijtje bij Arcen. Vrijwel dagelijks worden zij beschoten vanuit de andere kant van de Maas, waar de geallieerden liggen.

Nederland gaat gebukt onder de gevolgen van de hongerwinter en de dorpen aan de Maas zijn frontlijn. De jonge Lothar is op dat moment pas 20 jaar. Hij zou graag de het naderende kerstfeest thuis doorbrengen, maar hij weet ook dat de kans op een paar vrije dagen vrijwel nihil is. In plaats van bij de pakken neer te gaan zitten, maakt hij een plan. In het Duitse leger kon je vrije dagen 'verdienen' door een dappere daad te verrichten. Hij besluit om in de nacht van 16 op 17 december het ijskoude water van de Maas zwemmend over te steken om te spioneren bij de vijand.

Met dat gevaarlijke plan in zijn achterhoofd besluit hij een brief te schrijven. Niet naar huis aan zijn ouders of aan vrienden, maar aan een meisje van de BDM (Bund Deutscher Mädel). Deze BDM bestond uit meisjes van 14 tot 18 jaar oud. In de laatste oorlogsjaren werden jonge Duitse soldaten aangemoedigd om te schrijven met onbekende, dus anonieme, meisjes van deze BDM. Lothar besluit een brief te schrijven aan Hilde uit Bamberg, een meisje van 17 jaar.

Diezelfde nacht steekt de jonge Fallschirmjäger de Maas over. Hij overleeft zijn 'dappere daad' en hoopt op een aantal vrije dagen en een kerstfeest met zijn ouders. Op 16 december gaf Hitler echter ook het bevel voor het Ardennenoffensief, een laatste wanhopige poging van de Duitsers om de geallieerden in België terug te dringen. Alle verloven, dus ook die van Lothar Hardt, worden per direct ingetrokken.

Hilde heeft de brief van de jonge Lothar haar hele leven bewaard. 

De melkboer.

Onderstaande fotokaart had ik nog nooit eerder gezien. Weer zo'n mooi voorbeeld van een kaart die mij, na bijna 15 jaar verzamelen, weet te verbazen. We zien de Kerkstraat met de vooroorlogse kerk op de achtergrond. Het witte huisje op de voorgrond moet van de melkboer zijn geweest. Mijn ouders herinneren zich nog de gang die doorgelopen moest worden om de melk op te halen.

De noodkerk gezien vanaf de kerkheuvel.

Op het moment wordt dit gebouw flink onder handen genomen. Het lijkt een flinke metamorfose onder te gaan. Oorspronkelijk was het een noodkerk, gebouwd in de tuin van het naburige klooster. Later werd het een gymzaal, ik heb er nog les gehad van een hele strenge gymjuf en ook mijn eerste volleybaltraining, gehinderd door de ringen die boven het net hingen. Als jeugdlid van Laus Deo heb ik er zangles gehad. Toen ik bij juf Struben in de klas zat hebben we er een klassenfuif georganiseerd. Later werd het gebouw gebruikt als gemeenschapshuis en werden er carnavalszittingen en recepties gehouden. Ook werden er muziekuitvoeringen en revues opgevoerd.

De Vriendenkring.

Een foldertje van een agent van brouwerij De Vriendenkring uit 1952.

Panorama 'Ons zuiden' 1939

In 1939 plaatste het tijdschrift Panorama 'Ons zuiden' een aardig artikel over Arcen. Onderstaande foto's werden gebruikt om het stukje te illustreren.

De begraafplaats van andersdenkenden.

Bij het Kamerdal, in de buurt van de palen die worden gebruikt bij het vogelschieten, moet een begraafplaats hebben gelegen. In vroegere tijden mochten mensen die niet het Katholieke geloof aanhingen, niet op de begraafplaats bij de kerk worden begraven. Hier moest dus iets anders op verzonnen worden. In Arcen werden de 'andersdenkenden' blijkbaar buiten het dorp begraven. Jolles schrijft er in 1926 over in zijn boekje:

'Vlakbij op dat stuk heide tegen de sparrenlaan naar het kasteel, waar de twee palen van 't vogel- en prijsschieten staan, ligt de "begraafplaats van andersdenkenden'.Wat zal men zich in Limburg voor de andersdenkenden uitsloven? Het is een schande, vindt evenwel de meester, die niet tot de andersdenkenden behoort, hoewel hij anders denkt. Maar 't is overal zo langs de Maas. Kijk, aan die langwerpige indrukken in de heide kunt ge zien dat daar graven zijn. Verder geenerlei aanduiding of piëteit voor andersdenkenden. Onwillekeurig wijden wij een gedachte aan deze onbekende dooden en als wij een der zandheuvels beklommen hebben, zien we nog eens om over hun laatste onvriendelijke rustplaats. Wacht maar, in Augustus als de heide bloeit zullen zij toch ook bloemen hebben.'

Tegenwoordig zie je niks meer van deze 'Begraafplaats van andersdenkenden'. Er moet een lijkenhuisje en een afrastering bij hebben gestaan, maar volgens mij is daar niks meer van over. Zou het verwijderd zijn bij de aanleg van de autoweg in de jaren '50? Geen idee, informatie hierover is meer dan welkom.